Tarih kitaplarının gizlediği bayan gladyatörlerin gerçek öyküsü

Antik Roma denildiğinde akla birinci gelen imgelerden biri, elbet arenalarda vefatına dövüşen gladyatörler. Tanınan kültür bu savaşçıları neredeyse büsbütün erkek olarak resmetse de tarihi kalıntılar pek bilinmeyen bir gerçeğe işaret ediyor. Geçmişin tozlu sayfaları arasında, erkek meslektaşları kadar cesurca çarpışan bayan savaşçıların da izleri bulunuyor.

Haberi okuduğunuz için teşekkürler, bizi takip etmeyi unutmayın!

Londra’daki Britanya Müzesi, bu gizemli bayanların varlığına dair en somut delillerden birine mesken sahipliği yapıyor. Türkiye’deki Halikarnas (Bodrum) bölgesinde keşfedilen antik bir mermer kabartmada, kılıç ve kalkanlarıyla karşı karşıya gelen iki bayan gladyatör net bir formda görülüyor. Yapıtın üzerindeki yazıtlar, bu iki savaşçının arenada yan yana çaba ettiğini direkt onaylar nitelikte.

Kadın savaşçıların izi yalnızca mermer bloklarla sonlu da değil. Yaklaşık iki bin yıl öncesine tarihlenen bir bronz heykel, uzun yıllar boyunca elinde paklık aleti tutan bir bayan atleti simgeliyor sanıldı. Ancak Granada Üniversitesi araştırmacılarından Alfonso Manas, 2011 yılında yayımladığı çalışmayla bu algıyı büsbütün değiştirdi. Manas, heykeldeki figürün aslında kavisli bir hançerle dövüşen “thraex” stili bir bayan gladyatör olduğunu ortaya koydu.

Geçmişe ilişkin yapbozun modüllerini bir araya getirmek ise uzmanlar için epey zahmetli bir süreç. Zira antik dünyadan günümüze ulaşan ve bu bayanlardan bahseden yazılı kaynakların sayısı epey az. Tarihçilerin elinde şimdilik yalnızca 10 edebi metin kesimi ve tek bir epigrafik yazıt bulunuyor.

Toplumsal baskı ve özgürlük arayışı

Günümüz perspektifinden bakıldığında bu bayanların yaptıkları iş havalı görünebilir ama Roma toplumunda durum çok farklıydı. Arenada dövüşmek, o periyot aşağılık bir iş kolu olarak kabul ediliyordu ve bu yolu seçen bayanlar sert tenkitlerin maksadı oluyordu. Hatta Romalı şair Juvenal, bayanların zırh kuşanıp dövüşmesini klâsik kadınlık rollerinden büsbütün uzaklaşmak olarak yorumlamıştı.

Tüm bu toplumsal dışlanmaya ve damgalanmaya karşın birtakım bayanlar arenalara çıkmaktan çekinmedi. Kararın arkasında ise çoklukla ekonomik borçlardan kurtulma gayesi, bağımsızlık dileği ya da büyük bir şöhret yakalama tutkusu yatıyordu. Her ne kadar devrin entelektüelleri tarafından eleştirilseler de bu bayanların da erkek dövüşçülerle emsal halde onurlandırıldığını gösteren bulgular mevcut. Arkeolojik çalışmalar derinleştikçe, arenaların bu güçlü bayanlarının tarihi daha da netleşecek.